Mi wnaeth un o delynorion ifanc mwyaf dawnus y Deyrnas Unedig gyfnewid Neuadd Albert yn lundain am gartref gofal yng Nghaernarfon.

Rhoddodd Elfair Grug, 29 oed, sydd wedi perfformio yn y lleoliad mawreddog yn Llundain, berfformiad rhyfeddol i breswylwyr Bryn Seiont Newydd, cartref gofal dementia Parc Pendine.

Cynhaliwyd y cyngerdd o ganlyniad i bartneriaeth rhwng Canolfan Gerdd William Mathias yng Nghaernarfon ac Ymddiriedolaeth Celf a’r Gymuned Parc Pendine ac fe’i galuogwyd gan gyllid Celfyddydau a Busnes Cymru trwy eu rhaglen CultureStep.

Mae’n rhan o gyfres o 15 o gyngherddau a gaiff eu cynnal yng nghartrefi gofal Parc Pendine yn Wrecsam a Chaernarfon ac mewn lleoliadau eraill yn y gymuned

Uchafbwynt y prosiect fydd cyngerdd gan y cyn-Delynores Frenhinol Catrin Finch yn Bryn Seiont Newydd ar Ebrill 18, cyn ei pherfformiad yng nghyngerdd Gŵyl Delynau Cymru 2019 yn Galeri yng Nghaernarfon.

Mae Elfair, sy’n hanu o Mynytho yng Ngwynedd, yn gyn-ddisgybl i’r delynores enwog, Elinor Bennett, yng Nghanolfan Gerdd William Mathias yn Galeri, Caernarfon, ac aeth ymlaen i astudio yng Ngholeg Cerdd Brenhinol y Gogledd ym Manceinion.

Bu’n aelod o Gerddorfa Ieuenctid Genedlaethol Prydain Fawr am nifer o flynyddoedd gan chwarae mewn lleoliadau fel Neuadd y Royal Albert.

Ac yn 2008 roedd hi’n un o 60 telynor a chwaraeodd yn y Tŷ Opera Brenhinol pan ddathlodd y Tywysog Charles ei ben-blwydd yn 60 oed.

Aeth Elfair ymlaen i dreulio dwy flynedd yn byw yn Bangkok yng Ngwlad Thai, lle bu’n gweithio fel athrawes telyn a thelynores breswyl yng Nghanolfan Delynau Tamnak Prathom a gefnogir gan Deulu Brenhinol Gwlad Thai, ac sydd wedi ei gefeillio â Chanolfan Gerdd William Mathias yng Nghaernarfon.

Meddai: “Rwyf wedi mwynhau cyngerdd heddiw’n fawr. Roedd hi’n hyfryd gweld rhai preswylwyr yn ymuno a chanu efo’r delyn. Mae’r gerddoriaeth yn amlwg yn cael effaith fawr ar y preswylwyr a chawsom lawer o gyswllt llygaid ac roedd un ddynes yn amlwg wrth ei bodd yn fy arwain wrth i mi chwarae.

Elfair Grug gyda phreswylwyr Vera Morris a Gwyndaf Williams ynghyd â Nia Davies Williams, cerddor preswyl yn Bryn Seiont Newydd. (Llun: Mandy Jones)

“Dim ond cyngerdd oedd hwn ond byddaf yn dychwelyd i Bryn Seiont Newydd fel rhan o’r prosiect gan weithio efo preswylwyr fel rhan o weithdy. Yna byddaf yn cyflwyno rhai offerynnau taro ac yn gweithio’n agos efo’n gilydd.

“Mae’r ystafell gerdd yn Bryn Seiont Newydd yn adnodd gwych ac mae’n amlwg i mi fod y preswylwyr yn elwa’n fawr o gael cyfle i wrando ar gerddoriaeth fyw.”

Perfformiodd Elfair ddetholiad o ganeuon clasurol, caneuon gwerin traddodiadol a chaneuon poblogaidd, yn cynnwys rhai gan Elton John a’r Beatles.

Dywedodd: “Rwyf bob amser yn mwynhau perfformio mewn cartrefi gofal; mae’n awyrgylch agos atoch ac yn brofiad gwerth chweil. Rwy’n gweithio fel telynor llawrydd ac yn perfformio gyda grwpiau siambr neu gerddorfeydd llawn ond fel cerddor mae’r ymateb a gewch gan lawer o breswylwyr cartrefi gofal yn anhygoel.

“Yn sicr, mi wnaeth y preswylwyr ymuno efo’r delyn i gyd-ganu’r alaw werin draddodiadol o’r Alban ‘Draw Dros y Dŵr i Skye’, ac mae’n amlwg yn gân y maen nhw’n ei chofio’n dda o’r sesiynau y mae Nia Davies Williams fel cerddor preswyl wedi eu gwneud gyda nhw.”

Ychwanegodd: “Mae wedi bod yn wych ac rwyf wedi mwynhau pob munud o gyngerdd heddiw. Rwy’n edrych ymlaen yn fawr at ddychwelyd a chwarae i breswylwyr eto a gweithio efo nhw fel rhan o’r gweithdy.”

Dywedodd Margaret ‘Peggy’ Morris, un o’r preswylwyr a chyn-weithiwr switsfwrdd yng Ngwaith Dur Shotton: “Mae’r gerddoriaeth yn ymlaciol iawn ac mae’n braf cael cyngherddau fel hyn. Mae’n rhywbeth ardderchog i edrych ymlaen ato.”

“Rwy’n hoffi bod yma’n fawr. Rwy’n dod o Mancot, Sir y Fflint ond symudais i Rhoshirwaun. Sali yw fy ffrind gorau ac mae hi’n dod i’m gweld bob yn ail ddiwrnod.

Ychwanegodd ffrind gorau Peggy, Sali Williams o Rhoshirwaun, Gwynedd: “Mae Bryn Seiont Newydd yn lle mor wych ac mae cymaint yn digwydd ar hyd yr adeg. Mae cerddoriaeth yn cyfoethogi bywydau preswylwyr; mae’n therapi go iawn ac yn dod ag atgofion yn ôl. Rwy’n gwybod bod Peggy yn mwynhau byw yma’n fawr.”

Dywedodd Nia Davies Williams, Cerddor Preswyl Parc Pendine: “Bydd y gyfres o gyngherddau yn mynd i nifer o gartrefi gofal Parc Pendine yn ogystal â Chanolfan Dementia Hafod Hedd, Pwllheli a Chanolfan Gofal Dydd Bontnewydd. Mae’r rhaglen yn bosibl diolch i arian gan Celfyddyd a Busnes Cymru.

“Bydd yn galluogi Canolfan Gerdd William Mathias a Parc Pendine i adeiladu ar eu perthynas yn dilyn nawdd Pendine i Ŵyl Delynau Rhyngwladol Cymru 2018.

“Mae’r delynores broffesiynol Elfair Grug yn un o gyn-fyfyrwyr telynau Canolfan Gerdd William Mathias, a hi fydd yn cyflwyno’r 15 cyngerdd ac yn ymgysylltu gyda phreswylwyr mewn cyfres o weithdai hefyd.

“Bydd myfyrwyr hefyd yn cael cyfle i fynychu rhai o’r sesiynau cyngerdd i gael blas o gerddoriaeth mewn lleoliadau cymunedol a chael eu mentora gan Elfair.”

Ychwanegodd: “Mae’n brosiect ardderchog ac rydym yn gwybod o brofiad blaenorol bod nifer sylweddol o’r preswylwyr yn mwynhau’r cyngherddau bach hyn. Rydym wedi gallu rhoi’r prosiect at ei gilydd diolch i Arian CultureStep Celfyddyd a Busnes Cymru.

“Roedd yn amlwg bod y preswylwyr wrth eu boddau yn gwrando ar gerddoriaeth, ac ymunodd llawer ohonynt trwy ganu a hyd yn oed chwibanu i gyfeiliant y delyn. Mae’n hyfryd gweld eu hymateb i gerddoriaeth gyfarwydd a sut y maen nhw’n ymuno i ganu’r caneuon a’r alawon y maen nhw’n eu hadnabod.”

Dywedodd Sandra Evans, rheolwr Bryn Seiont Newydd: “Mae’r prosiect hyfryd hwn yn asio’n berffaith efo’n hethos yn Parc Pendine oherwydd bod y celfyddydau yn gyffredinol a cherddoriaeth yn arbennig yw’r llinyn arian sy’n rhedeg trwy bopeth a wnawn i gyfoethogi bywydau ein preswylwyr a’n staff fel ei gilydd.”

Let’s stay in touch!

Let’s stay in touch!

We’d love to keep you up-to-date about the latest news and upcoming events at Canolfan Gerdd William Mathias (organisers of the Wales Harp Festival).

I'd like to hear about
Language

You can change your mind at any time by clicking the unsubscribe link in the footer of any email you receive from us, or by contacting us at post@cgwm.org.uk. We will treat your information with respect. For more information about our privacy practices please see our Privacy Policy. By clicking below, you agree that we may process your information in accordance with these terms.

We use MailChimp as our marketing platform. By clicking below to subscribe, you acknowledge that your information will be transferred to MailChimp for processing. Learn more about MailChimp's privacy practices here.

You have Successfully Subscribed!

Aros mewn cyswllt!

Aros mewn cyswllt!

Hoffech chi dderbyn y wybodaeth diweddaraf am newyddion a digwyddiadau Canolfan Gerdd William Mathias, trefnwyr Gŵyl Delynau Cymru?

Fe hoffwn glywed am
Iaith

Mae'n bosib i chi newid eich meddwl ar unrhyw adeg drwy glicio y ddolen dad-danysgrifo ar waelod unrhyw ebost rydych chi'n ei dderbyn gennym ni, neu drwy gysylltu â ni ar post@cgwm.org.uk. Rydym ni'n trin eich gwybodaeth â pharch. Am ragor o wybodaeth am ein harferion preifatrwydd gwelwch ein Polisi Preifatrwydd. Drwy glicio isod, rydych chi’n cytuno i ni brosesu eich gwybodaeth yn unol â’r termau hyn.

Rydym ni'n defnyddio MailChimp fel ein platfform marchnata. Drwy glicio isod i danysgrifio, rydych chi'n cydnabod y bydd eich gwybodaeth yn cael ei drosglwyddo i MailChimp er mwyn ei brosesu. Gallwch ddysgu mwy am ymarferion preifatrwydd MailChimp yma.

Rydych chi wedi tanysgrifio'n llwyddiannus!